ΣΓΟΥΡΑΜΑΝΗΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ - Βγάλαμε τα συμπεράσματά μας, προχωράμε αποφασιστικά

Χαρακτηρίζω άθλο το γεγονός ότι το ΚΚΕ ανέλαβε την ευθύνη να μελετήσει τις αιτίες ανατροπής του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ, ότι εντόπισε βασικές παρεκκλίσεις από τον Μαρξισμό - Λενινισμό και τις αρχές οικοδόμησης του σοσιαλισμού, που διαπράχθηκαν σε μια πορεία από το ίδιο το κομμουνιστικό κόμμα της ΕΣΣΔ - παρεκκλίσεις που και το ίδιο το ΚΚΕ είχαν επηρεάσει - και ότι σήμερα έχει εμπλουτίσει την επαναστατική του στρατηγική ξεπερνώντας (διορθώνοντας) αυτές τις παρεκκλίσεις, μέσα σε δυσμενέστατο ιδεολογικό περιβάλλον.

Οι τάσεις αναθεωρητισμού του Μαρξισμού - Λενινισμού που σε μερικά κομμουνιστικά κόμματα κυριάρχησαν πολλά χρόνια πριν την αντεπανάσταση στην ΕΣΣΔ (θυμίζω τον Ευρωκομμουνισμό), η αγνόηση (ή η υποτίμηση) της κοσμοϊστορικής σημασίας της Οκτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης, παράλληλα με τους νέους «σοσιαλισμούς» που ξεφύτρωναν και προβάλλονταν από τα ιδεολογικά επιτελεία της παγκόσμιας αστικής τάξης, ήταν και εξακολουθούν να είναι τάσεις ιδεολογικά πολύ ισχυρές, «οδήγησαν» δεκάδες κομμουνιστικά κόμματα, ιδίως μετά την αντεπανάσταση στην ΕΣΣΔ, στην αναδίπλωση, στον αναθεωρητισμό, στην οπισθοδρόμηση. Το ΚΚΕ όχι μόνο άντεξε στην πίεση του αναθεωρητισμού, αλλά και ιδεολογικά, βγήκε πιο ισχυρό.

Σήμερα βγάλαμε τα συμπεράσματά μας... Ξεκαθαρίσαμε ορισμένα βασικά ζητήματα.

Σοσιαλισμός και εμπορευματική παραγωγή δεν μπορούν επί μακρόν να συνυπάρχουν.

Σοσιαλισμός και αγορά (ακόμα και αν τη βαφτίσουμε «σοσιαλιστική αγορά») είναι πράγματα ασυμβίβαστα.

Σοσιαλισμός που για να αναπτυχθεί χρησιμοποιεί καπιταλιστικά εργαλεία, μαθηματικά οδηγείται στην αγκαλιά του καπιταλισμού, που πριν λίγα χρόνια ο ίδιος ανέτρεψε, όπως δείχνει αναμφισβήτητα η ίδια η ιστορία σε ΕΣΣΔ, Κίνα, κτλ.

Η θεωρητική αιχμαλωσία ότι ο νόμος της αξίας ισχύει υποχρεωτικά και στο σοσιαλισμό, έδενε πρακτικά τα χέρια του κομμουνιστικού κόμματος στην πρώην ΕΣΣΔ στο να μην παίρνει τα αναγκαία διοικητικά μέτρα αντιστοίχησης των παραγωγικών σχέσεων με τις αναπτυσσόμενες τότε παραγωγικές δυνάμεις, αλλά αντίθετα να προωθεί τη «σοσιαλιστική οικονομία της αγοράς»! Και τόσα άλλα...

Χαιρετίζω το 19ο Συνέδριό μας. Τα βασικά συμπεράσματά μας για το σοσιαλισμό - που είναι ιστορικής σημασίας και για το παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα - είναι μια ασπίδα και ταυτόχρονα ένα ισχυρό όπλο αντεπίθεσης στον αναθεωρητισμό. Προχωράμε αποφασιστικά... Ο κομμουνισμός είναι το μέλλον του κόσμου.

Βασίλης Σγουραμάνης
Αθήνα

 

Ριζοσπάστης - 15 Ιανουαρίου 2013

ΤΖΩΤΖΗΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ - Για το προτεινόμενο Καταστατικό του ΚΚΕ

Το προτεινόμενο Καταστατικό της ΚΕ του ΚΚΕ στις θέσεις για το 19ο Συνέδριο ενσωματώνει αρμονικά, μια σειρά από θέσεις και επεξεργασίες που έκανε το Κόμμα τα προηγούμενα τέσσερα χρόνια.

Εκτιμήσεις και συμπεράσματα από τα κορυφαία για το Κόμμα ντοκουμέντα, Απόφαση του 18ου Συνεδρίου για το Σοσιαλισμό καθώς και το Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ 2ος τόμος 1949 - 1968, αντιστοιχίζουν το Καταστατικό με τις θεωρητικές κατακτήσεις του Κόμματος, ενώ διατυπώνουν σαφέστερα τις επαναστατικές αρχές συγκρότησής του.

Σε αυτό το πνεύμα θα κάνω δυο παρατηρήσεις που νομίζω πως λείπουν και θα μπορούσαν να προστεθούν:

α) Στο άρθρο 48 όπου γίνεται περιγραφή των πράξεων που δεν συνάδουν με την κομματική ηθική νομίζω πως λείπει η ανοιχτή ονομασία της ΑΠΕΡΓΟΣΠΑΣΙΑΣ.

Με βάση την προσωπική μου εμπειρία είναι μηδαμινές έως ανύπαρκτες οι περιπτώσεις όπου σύντροφοι καταχράστηκαν χρήματα του Κόμματος, ενώ ΕΙΝΑΙ ΥΠΑΡΚΤΕΣ αυτές όπου μέλη του Κόμματος ΔΕΝ απήργησαν.

Το θέμα αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα από την κατεύθυνση των θέσεων για τον αναπροσανατολισμό της συγκρότησης του Κόμματος σε παραγωγική βάση, συγκρότηση που εξυπηρετεί καλύτερα τους επαναστατικούς του σκοπούς, την καθημερινή σύγκρουση με την εργοδοσία, την προετοιμασία του υποκειμενικού παράγοντα για τις μάχες που έρχονται.

Φυσικά η καταστατική αναφορά δεν θα λύσει το ζήτημα, όμως μπορεί να αποτελέσει μια ακόμη βάση για να αναπτυχθεί η ιδεολογική - πολιτική διαπαιδαγώγηση που θα κάνει όχι απλά τα μέλη του Κόμματος, αλλά και τους πιο φοβισμένους εργάτες σε ατρόμητους μαχητές της τάξης τους.

β) Στο Καταστατικό και στις θέσεις ΔΕΝ υπάρχει καμία αναφορά για κομματικά μέτρα απέναντι στο νέο κύμα ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ.

Οι κομμουνιστές, και ιστορικά ακόμη με την ίδρυση του ΕΑΜ, δεν εγκατέλειψαν ποτέ την εργατική τάξη και το λαό στη μοίρα τους.

Η αναφορά στο κείμενο του προγράμματος για την ετοιμασία του υποκειμενικού παράγοντα σε μη επαναστατικές συνθήκες ΔΕΝ μπορεί να κατανοείται από μέλη του Κόμματος και κυρίως της ΚΝΕ ως μια περίοδος ατομικής ευτυχίας, κανονικότητας σε εργασιακό & προσωπικό επίπεδο.

Η επαναστατική αλλαγή δυστυχώς ΔΕΝ θα έρθει μέσα από τραγούδια και χαρές αλλά από τους πόνους και τα βάσανα ενός λαού που υποφέρει από τα καπιταλιστικά δεσμά.

Η σημερινή μετανάστευση έχει καινούρια ποιοτικά χαρακτηριστικά, εμπεριέχει την παραίτηση και τον καριερισμό, τη φυγή κυρίως των νέων που απέκτησαν ένα πτυχίο για ειδικευμένη απασχόληση στο εξωτερικό με καλύτερες αμοιβές.

Νομίζω πως πρέπει να γίνει κάποια νύξη για το ζήτημα καθώς και σε καταστατικό επίπεδο τα μέλη που μεταναστεύουν να εκπίπτουν σε δόκιμα, εκτός από ειδικές περιπτώσεις π.χ. πραγματικό πρόβλημα επιβίωσης. Κάθε περίπτωση φυσικά θα πρέπει να κρίνεται από την ΚΟΒ και το παραπάνω καθοδηγητικό όργανο.

Κλείνοντας, η λυσσασμένη επίθεση των οπορτουνιστών στο προτεινόμενο Καταστατικό δείχνει πως η περιγραφή του ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΣΜΟΥ στο Καταστατικό γίνεται με τρόπο επαναστατικό για ένα κόμμα ΝΕΟΥ ΤΥΠΟΥ και όχι Αλλου τύπου σοσιαλδημοκρατικής κοπής.

Ζήτω το 19ο Συνέδριο του ΚΚΕ

Βασίλης Τζώτζης
Ξάνθη

 

Ριζοσπάστης - 15 Ιανουαρίου 2013

ΜΑΚΡΗΣ, ΜΑΚΗΣ - Για τις Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ

Εκφράζοντας τη συμφωνία μου με τις Θέσεις, το Σχέδιο Προγράμματος και Καταστατικού, θα προσπαθήσω να συμβάλλω με ορισμένες σκέψεις στο δημόσιο προσυνεδριακό διάλογο. Θα σταθώ σε ορισμένα ζητήματα πιο συγκεκριμένα:

Για τη σχέση κρίσης - πόλεμου - επανάστασης. Η ανάλυση που γίνεται από τις Θέσεις αποτελεί έκφραση της ταξικότητας και επιστημονικότητας του Κόμματός μας. Είναι μια σημαντική συμβολή της ΚΕ βασισμένη στην επαναστατική κοσμοθεωρία του μαρξισμού - λενινισμού και αποτελεί ανάπτυξη της θεωρίας και της επαναστατικής στρατηγικής στις σύγχρονες συνθήκες. Η αφομοίωση της ανάλυσης αυτής από το κομματικό και κνίτικο δυναμικό, από τον περίγυρο του Κόμματος είναι καθοριστικής σημασίας ώστε η κρίσιμη μάζα που διαμορφώνεται σε μη επαναστατικές συνθήκες να μπορεί να ερμηνεύει τις εξελίξεις με ταξικό μάτι, να βλέπει πίσω από τις διάφορες κινήσεις που γίνονται από τα πάνω, στο επίπεδο της πολιτικής, τις εξελίξεις που συντελούνται στη βάση, στην οικονομία, με λίγα λόγια να εμπεδώνεται σε μεγαλύτερο βαθμό η σχέση οικονομίας - πολιτικής. Αυτό αποτελεί κομβικό ζήτημα που επιδρά στην ικανότητα του Κόμματος να δρα κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, όπως και σε συνθήκες βαθιάς παρατεταμένης κρίσης που μπορεί να υπάρξει απότομη άνοδος του κινήματος ή και προσωρινή υποχώρηση. Η σωστή ερμηνεία των ενδοϊμπεριαλιστικών- ενδοαστικών αντιθέσεων, η διάγνωση της τάσης αλλαγής στο διεθνή συσχετισμό, η επίδραση που έχει ο καπιταλιστικός δρόμος ανάπτυξης (είτε είναι σε φάση ανόδου είτε σε φάση κρίσης) στη συγκέντρωση της εργατικής τάξης καθώς και στις αλλαγές στη διαστρωμάτωση των μικροαστικών στρωμάτων, αποτελούν προϋποθέσεις ώστε η επαναστατική στρατηγική να βρίσκει την έκφρασή της τόσο στην πολιτική συμμαχιών, όσο και στην οργανωτική πολιτική του Κόμματος με συγκέντρωση δυνάμεων στους τόπους δουλειάς.

Κατά τη γνώμη μου, σε αυτά τα πλαίσια, απαιτείται ακόμα περισσότερο -πόσο μάλλον σε συνθήκες κρίσης- να γίνει μια συστηματική δουλειά σχετικά με την αφομοίωση βασικών ζητημάτων που αφορούν την αιτία και το χαρακτήρα της καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης. Στη ζωντανή συζήτηση με εργατόκοσμο, με παιδιά των λαϊκών οικογενειών, στην προσπάθεια εκλαΐκευσης της πολιτικής του Κόμματος, αρκετές φορές δίνουμε λαθεμένα το χαρακτήρα της κρίσης ως κρίση «υποκατανάλωσης» και όχι ως κρίσης υπερσυσσώρευσης που πραγματικά είναι. Δυσκολευόμαστε να μετατοπίσουμε το κέντρο της συζήτησης στην πραγματική αιτία της κρίσης που είναι η βασική αντίθεση του καπιταλισμού και όχι ορισμένα συμπτώματα της φιλομονοπωλιακής πολιτικής όπως το χρέος κλπ. Με δυσκολία ακόμα κάνουμε λιανό γιατί το καπιταλιστικό σύστημα δεν έχει περιθώρια παραχωρήσεων όπως πριν, πως ακόμα και αν περάσει σε φάση αναιμικής ανάκαμψης αυτή δε θα επαναφέρει τα εργατικά λαϊκά δικαιώματα που κατεδαφίστηκαν στις συνθήκες της κρίσης. Κατά τη γνώμη μου, απαιτείται μια πιο συστηματική δουλειά σε αυτά τα ζητήματα ώστε να κερδίζει έδαφος στην εργατική λαϊκή συνείδηση αυτό που αντικειμενικά υπάρχει και αποτυπώνεται στη Θέση 1: «Η εκδήλωση της γενικευμένης και συγχρονισμένης κρίσης έφερε στο προσκήνιο τον ιστορικά ξεπερασμένο και απάνθρωπο χαρακτήρα του σύγχρονου καπιταλιστικού συστήματος, την επικαιρότητα και αναγκαιότητα του σοσιαλισμού, την ανάγκη ανασύνταξης του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, της χειραφέτησης του εργατικού και λαϊκού κινήματος». Αν τα παραπάνω ζητήματα, που σε τελευταία ανάλυση αφορούν την ίδια τη λειτουργία του καπιταλιστικού συστήματος, δεν απαντιούνται τεκμηριωμένα με βάση την παραπάνω θέση, τότε αφήνεται άθελά μας περιθώριο ώστε να κερδίζουν έδαφος διάφορες λογικές άλλου μείγματος διαχείρισης της κρίσης, κάτω και από την αντικειμενική κατάσταση που διευκολύνει ώστε να δυναμώνει το ρεύμα των αυταπατών και της λύσης από τα πάνω με μια ψήφο ή με μια «αριστερή κυβέρνηση». Δηλαδή, θα μπαίνουν εμπόδια στην προσπάθεια να κερδίζει έδαφος η μόνη φιλολαϊκή διέξοδος από την κρίση, που είναι η ανατροπή του καπιταλισμού και η οικοδόμηση του σοσιαλισμού - κομμουνισμού.

Για το ζήτημα του ιμπεριαλιστικού πολέμου, της στάσης των κομμουνιστών απέναντι σε αυτόν, τη σχέση που έχει με την επαναστατική κατάσταση. Απαιτείται μια τέτοια δουλειά που να συνδυάζει την εσωκομματική συζήτηση με πλατιά διαφώτιση αξιοποιώντας διάφορες πρωτοβουλίες (π.χ. με αφορμή ιστορικές επετείους) ώστε να ζυμώνεται από τώρα η ανάγκη για αυτοτελή οργάνωση της εργατικής - λαϊκής πάλης με όλες τις μορφές, σε περίπτωση ιμπεριαλιστικής πολεμικής εμπλοκής της Ελλάδας, είτε σε αμυντικό είτε σε επιθετικό πόλεμο. Η επίθεση από τον αντίπαλο απέναντι στο Κόμμα σε εκείνες τις συνθήκες θα μεγαλώνει. Θα αξιοποιηθούν και οι εθνικιστικές δυνάμεις που έχουν άνοδο σήμερα και σπρώχνονται από το σύστημα, όχι μόνο σε επίπεδο προπαγάνδας στη λογική «το ΚΚΕ είναι προδοτικό κόμμα» αλλά και στην ανοιχτή κατασταλτική δράση. Κατά τη γνώμη μου η πιο επικίνδυνη πίεση θα είναι αυτή που θα υπάρχει από ανώριμες και άπειρες εργατικές - λαϊκές μάζες καθώς αυτό που είναι εδραιωμένο στη συνείδηση πλατιών εργατικών λαϊκών στρωμάτων είναι «η υπεράσπιση της πατρίδας» αποστεωμένη από τα ταξικά χαρακτηριστικά, ειδικά όταν υπάρχει επίθεση από άλλη ιμπεριαλιστική χώρα. Η αντίληψη αυτή βέβαια είναι αποτέλεσμα της δουλειάς του αντιπάλου. Ωστόσο, απαιτεί γερό τιμόνι και ανυποχώρητη στάση γιατί είναι πιο εύκολο να γλιστρήσεις στο όνομα της «πίεσης από τον κόσμο» παρά από την απευθείας επίθεση από τον ταξικό αντίπαλο και τα κόμματά του. Τα παραπάνω δε τα αναφέρω με καμιά διάθεση υποτίμησης της δράσης των εργατικών λαϊκών μαζών. Ωστόσο, η ίδια η ιστορική πείρα δείχνει πως οι συνθήκες επαναστατικής κατάστασης, που ένα χαρακτηριστικό της γνώρισμα είναι η ασυνήθιστη δράση των μαζών, εμφανίστηκαν προς το τέλος των δύο Παγκοσμίων Πολέμων. Αλλωστε, σχετικά με αυτό το ζήτημα εύστοχα και συμπυκνωμένα αναφέρονται στη Θέση 75 τα καθήκοντα του ΚΚΕ για τη σοσιαλιστική επανάσταση.

Σχετικά με τη Λαϊκή Συμμαχία. Η επεξεργασία που κάνει η ΚΕ για την πολιτική συμμαχιών γίνεται στο έδαφος μιας αντικειμενικής πραγματικότητας: Οτι δεν υπάρχει ενδιάμεση εξουσία ανάμεσα στον καπιταλισμό και το σοσιαλισμό. Με αυτή την παραδοχή, εξασφαλίζοντας τον πρωτοπόρο ρόλο της εργατικής τάξης γίνεται επεξεργασία για το ποια στρώματα είναι αυτά που τουλάχιστον μεσοπρόθεσμα έχουν συμφέρον από τη σοσιαλιστική οικοδόμηση. Συνεπώς, αυτό που παρουσιάζεται από τον αντίπαλο και από ορισμένους άσπονδους φίλους ως αντίφαση με το επιχείρημα «το ΚΚΕ λέει πως δεν προϋποθέτει συμφωνία με το Πρόγραμμά του για τη συμμαχία, ενώ θέτει ως πολιτικό περιεχόμενο της συμμαχίας την κοινωνικοποίηση, τον εργατικό έλεγχο, την αποδέσμευση από τους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς, δηλαδή το Πρόγραμμά του» δεν αφορά κάποια αντίφαση στην πολιτική του Κόμματος. Η πολιτική του Κόμματος διαμορφώνεται πάνω στην αντικειμενική εκτίμηση του χαρακτήρα της εποχής και του χαρακτήρα της επανάστασης. Η μόνη αντίφαση που υπάρχει αφορά αυτά τα ίδια τα μικροαστικά στρώματα και αυτή προκύπτει αντικειμενικά από την ίδια τους τη θέση στην κοινωνική παραγωγή, από την κατοχή μικροϊδιοκτησίας. Σε καμιά περίπτωση δεν αφορά την πρωτοπόρα κοινωνική δύναμη, το φορέα των κομμουνιστικών σχέσεων, δηλ. την εργατική τάξη, πόσο μάλλον την πρωτοπορία της, το Κόμμα.

Μάκης Μακρής
Μέλος του ΚΣ της ΚΝΕ

 

Ριζοσπάστης - 13 Ιανουαρίου 2013